Probiotica voor je hond: wanneer helpt het en waar let je op?

Je hond heeft dunne ontlasting na een antibioticakuur, of zijn buik borrelt elke keer als hij ander voer krijgt. Dan kom je al snel uit bij probiotica. Er is veel te koop: poeders, pasta's, capsules en snoepjes, en op elke verpakking staat een andere belofte.

In dit artikel lees je wat probiotica zijn, in welke situaties ze je hond kunnen helpen en waar je op let als je ze koopt. Je leest ook wanneer je beter eerst naar de dierenarts gaat.

Probiotica zijn levende bacteriën of gisten die je hond via de bek binnenkrijgt en die in de darmen hun werk doen. In de darmen van een hond leven van nature miljarden bacteriën. Samen heten ze de darmflora. Ze helpen bij het verteren van voer en houden schadelijke bacteriën op afstand.

Een probioticum voegt daar tijdelijk gunstige bacteriën aan toe. Bij honden wordt vaak Enterococcus faecium gebruikt. Dat is een melkzuurbacterie. De stam NCIMB 10415 is in de Europese Unie toegelaten als toevoegingsmiddel in hondenvoer.

De namen lijken op elkaar, maar het zijn twee verschillende dingen:

• Probiotica zijn de levende bacteriën zelf.
• Prebiotica zijn vezels die je hond niet verteert en die als voedsel dienen voor de goede darmbacteriën. Voorbeelden zijn inuline, FOS (fructo-oligosachariden) en MOS (mannan-oligosachariden).

Een product waar beide in zitten heet een synbioticum. Op de verpakking staat dan meestal "pre- en probiotica".

Een gezonde hond met een vaste, normale ontlasting en goed voer heeft geen probiotica nodig. Zijn darmflora houdt zichzelf in stand.

Het wordt anders als die darmflora uit balans raakt. Dat gebeurt vooral in deze situaties:

• Na een antibioticakuur. Antibiotica doden ook goede darmbacteriën. Veel honden krijgen tijdens of na een kuur dunne ontlasting.
• Bij een overstap op ander voer. De darmen moeten wennen aan een nieuwe samenstelling.
• Bij stress. Denk aan logeren, een verhuizing, het pension of vuurwerk. Sommige honden reageren daar met hun darmen op.
• Na een periode van diarree. Bijvoorbeeld als je hond buiten iets verkeerds heeft gegeten.
• Bij een gevoelige spijsvertering. Honden met vaak wisselende ontlasting of veel winderigheid.

Het onderzoek naar probiotica bij honden is nog beperkt. De meeste aanwijzingen zijn er bij acute diarree: in een aantal onderzoeken werd de ontlasting met een probioticum iets sneller weer normaal. Voor andere toepassingen is het bewijs dunner. Zie het als ondersteuning van de darmen. Een probioticum is geen medicijn.

Een darmflora die uit balans is, merk je meestal aan de ontlasting en de buik van je hond:

• dunne of wisselende ontlasting: de ene dag vast, de volgende dag brij
• veel winderigheid
• een borrelende, rommelende buik
• slijm om de ontlasting
• meer gras eten dan normaal (lees ook waarom honden gras eten)

Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben, zoals wormen, giardia, een voedselallergie of een ontsteking. Probiotica lossen dat niet op.

Bel de dierenarts en wacht niet af met een supplement als:

• er bloed bij de ontlasting zit
• je hond ook braakt, sloom is of niet wil eten of drinken
• de diarree langer dan twee tot drie dagen duurt
• het om een pup, een oude hond of een hond met een andere ziekte gaat
• de klachten steeds terugkomen

Een pup of kleine hond droogt bij diarree snel uit. Wacht daar dus korter mee.

De kwaliteit van probiotica loopt sterk uiteen. Met deze punten kun je producten vergelijken.

1. De bacteriestam staat op het etiket. Een goede fabrikant noemt de soort en de stam, bijvoorbeeld Enterococcus faecium NCIMB 10415. Staat er alleen "probiotica" of "goede bacteriën", dan weet je niet wat je koopt.
2. Het aantal bacteriën is vermeld. Dat wordt uitgedrukt in kve (kolonievormende eenheden), in het Engels CFU. Zonder dat getal kun je producten niet vergelijken.
3. Het product is voor honden gemaakt. Probiotica voor mensen bevatten andere stammen en doseringen. Soms zitten er zoetstoffen in zoals xylitol, en dat is giftig voor honden.
4. Er zitten ook prebiotica in. Vezels zoals inuline, FOS en MOS geven de goede bacteriën voeding.
5. De vorm past bij je hond. Hierover lees je hieronder meer.
6. Je kunt het goed bewaren. Levende bacteriën kunnen slecht tegen warmte en vocht. Kijk op de verpakking hoe je het product bewaart en let op de houdbaarheidsdatum.

• Poeder strooi je over het voer. Dat werkt goed bij honden die alles opeten, minder bij kieskeurige eters.
• Pasta zit in een spuit die je in de bek leegdrukt. Dierenartsen geven dit vaak mee bij acute diarree, voor een paar dagen.
• Capsules of tabletten moet je ingeven of verstoppen in iets lekkers.
• Kauwsnoepjes (chews) geef je als beloning. De meeste honden eten ze vanzelf op, wat het makkelijk maakt om een kuur vol te houden.

In onze webshop verkopen we de Pre- & Probiotics Chews van Excellent Pets. Dat zijn zachte kauwsnoepjes met Enterococcus faecium NCIMB 10415 als probioticum. Er zitten ook prebiotische vezels in (inuline, FOS en MOS), psylliumvezels en vitamine C en E. De snoepjes zijn glutenvrij.

De dosering hangt af van het gewicht van je hond:

• tot 6,5 kg: 1 chew per dag
• 6,5 tot 9 kg: 2 chews per dag
• 9 tot 15 kg: 3 chews per dag
• 15 tot 30 kg: 4 chews per dag
• 30 tot 40 kg: 5 chews per dag
• zwaarder dan 40 kg: 6 chews per dag

Een hond van 20 kilo krijgt er dus vier per dag en doet twee weken met een pot. Zet er altijd vers water bij, want psylliumvezels nemen vocht op.

In yoghurt en kefir zitten van nature melkzuurbacteriën. Een lepel naturel yoghurt zonder suiker of zoetstof kan bij de meeste honden geen kwaad. Verwacht er niet te veel van. De hoeveelheid bacteriën is veel kleiner dan in een supplement en je weet niet welke stammen erin zitten.

Veel volwassen honden verdragen lactose slecht. Krijgt je hond juist van zuivel dunne ontlasting, laat het dan staan. Geef nooit yoghurt met xylitol (berkensuiker), druiven of chocolade.

Dat hangt af van de reden. Bij diarree na een voerwissel of antibiotica zie je vaak binnen een paar dagen verschil. Bij een hond die al langer een gevoelige spijsvertering heeft, duurt het meestal een paar weken voordat je kunt beoordelen of het helpt.

Een kuur van vier tot acht weken is gebruikelijk. De bacteriën uit een supplement blijven niet voorgoed in de darmen. Stop je ermee, dan verdwijnen ze na een tijd weer. Sommige eigenaren geven het daarom langere tijd. Dat kan, maar heeft je hond het blijvend nodig om normale ontlasting te houden, laat de dierenarts dan naar de oorzaak kijken.

Krijgt je hond antibiotica, geef het probioticum dan een paar uur na de antibiotica en ga er na de kuur nog even mee door. Overleg dit met je dierenarts.

Probiotica worden door de meeste honden goed verdragen. In de eerste dagen kan je hond wat meer winderig zijn of iets zachtere ontlasting hebben. Dat trekt meestal vanzelf bij. Je kunt het voorkomen door met een halve dosering te beginnen en die in een paar dagen op te bouwen.

Worden de klachten erger of houden ze langer dan een week aan, stop dan en neem contact op met de dierenarts. Heeft je hond een verzwakt afweersysteem of is hij ernstig ziek, overleg dan vooraf met de dierenarts of probiotica verstandig zijn.

Er worden probiotica verkocht tegen jeuk en huidklachten. Het idee daarachter is dat de darmen een rol spelen in het afweersysteem. Het bewijs dat een probioticum jeuk bij honden vermindert is beperkt. Jeuk heeft bovendien vaak een oorzaak die je apart moet aanpakken, zoals vlooien, mijten of een allergie. Ga bij aanhoudende jeuk naar de dierenarts.

Hetzelfde geldt voor honden die poep eten. Soms speelt de spijsvertering mee, maar vaak is het aangeleerd gedrag. In hond eet poep: waarom en hoe afleren lees je wat je eraan kunt doen.