Clickertraining voor honden: de 4 belangrijkste oefeningen

De clickertraining is een krachtige methode om honden sneller nieuwe oefeningen te leren. Je klikt op het moment dat een hond het gewenste gedrag vertoont. Vervolgens geef je de hond altijd een snoepje als beloning. Als je eenmaal één commando met de clicker hebt aangeleerd is het makkelijker de hond nieuwe dingen te leren. Dit komt omdat de hond sneller doorheeft wanneer deze iets ‘goed’ heeft gedaan. In dit artikel leer je alles wat je moet weten over het trainen van een hond met een clicker.

De eerste stap is om een clicker aan te schaffen, voor minder dan 10 euro heb je al een prima clicker voor de clickertraining.

Heb je een clicker online besteld, maar kun je niet wachten om alvast te gaan trainen? Begin dan gewoon alvast zonder clicker! In plaats van te clicken om de hond te belonen kun je ook heel vrolijk ‘goedzo’ of 'ja' zeggen.

Nog beter is om de hond alvast aan het geluid te laten wennen. In de Hond.nl-app zit een clicker welke het clicker geluid maakt, zodat je vast kunt oefenen.

Omdat het trainen met de clicker anders is dan zonder, zijn er een aantal dingen die je moet weten. Is de clicker alleen om nieuwe dingen aan te leren? De clicker gebruik je alleen om sneller nieuwe dingen aan te leren, heeft de hond eenmaal alle gewenste commando’s geleerd dan kun je ervoor kiezen om het gebruik van de clicker af te bouwen.

Er zijn echter ook veel mensen die altijd de clicker blijven gebruiken, omdat de hond hier een positieve reactie op geeft. Na verloop van tijd kun je er wel voor kiezen om te stoppen met het geven van snoepjes, dan volg je de clicker op met een schouderklopje.

Veel honden zijn in het begin bang voor de clicker! Daarom is het belangrijk de hond hier eerst aan te laten wennen. Probeer voor je de eerste clicktraining oefening doet een paar keer te clicken, maar alleen als de hond niets stouts doet. Beloon de hond vervolgens met een snoepje. Blijf na elke click de hond of pup belonen, tot deze gewend is aan het geluid van de clicker. In sommige gevallen blijven honden er een beetje bang voor, waardoor je beter een clicker kunt kopen welke verstelbaar is. Een verstelbare clicker kun je ook op een zachte stand zetten, zodat de hond hier minder van schrikt.

Gebruik altijd dezelfde clicker

Omdat elke clicker een andere toonhoogte heeft, is het belangrijk om altijd dezelfde clicker te gebruiken. Gebruik je meerdere clickers, dan zul je voor elke clicker de hond apart moeten aanleren dat de click door een beloning wordt gevolgd. Dit is natuurlijk veel meer werk, waardoor het beter is om één clicker te gebruiken.

Kan ik alleen speciale oefeningen met de clicker doen?

De clicker is slechts een beloningsmethode, waardoor je vrijwel iedere 'normale' oefening ook met een clicker kunt aanleren. Honden leren de oefeningen wel veel sneller met een clicker.

Wat zijn de voordelen van clickertraining?

Is de clicker alleen voor honden?

Wij richten ons in dit artikel alleen op honden, maar wist je dat ze in de dierentuin de clicker gebruiken om allerlei dieren te 'trainen', zoals bijvoorbeeld olifanten. Met trainen bedoelen we geen kunstjes, zoals wij wel aan de honden leren, maar oefeningen welke nodig zijn om bijv. de gezondheid van de dieren te controleren. Dit zorgt ervoor dat dierverzorgers makkelijk controles kunnen uitvoeren, zonder dat het dier verdoofd hoeft te worden. Een voorbeeld hiervan zie je in deze video, waarbij je de clickertraining van een Amourluipaard ziet.

Doordat honden de clicker associëren met een beloning trekt deze veel aandacht van de hond. Bij beginners zie je vaak dat deze de clicker ook gaan gebruiken om de aandacht van de hond te krijgen. Doe dit niet! Hiermee beloon je de hond voor het gedrag welke deze aan het uitvoeren was, dus als de hond blaft en je gebruikt de clicker om de aandacht van je hond te krijgen, dan ziet deze dit als een beloning voor het blaffen… Dit zorgt er natuurlijk voor dat je het ongewenste gedrag versterkt.

De allereerste oefening welke ik een nieuwe hond leer is oogcontact maken. Het maakt hierbij niet uit of het een puppy of volwassen hond is. Het hebben van oogcontact is de basis voor alle andere oefeningen. Hoe je de hond kunt leren oogcontact te maken, kun je lezen in dit artikel. Met de clicker gaat dit op dezelfde manier, alleen voordat je de hond een snoepje geeft ‘click’ je. Zorg wel dat je altijd een snoepje geeft als je clickt.

Maak de oogcontact oefening moeilijker door de hond je langer aan te laten kijken voor je clickt, en het snoepje geeft. Ook kun je de oefening moeilijker maker door deze stapsgewijs in een omgeving te doen met steeds meer afleiding. Maar probeer de training altijd wel kort en leuk te houden voor de hond!

De hond leren zitten doen we niet door de hond fysiek in de gewenste positie te plaatsen. Je kunt het namelijk op een leuke en speelse manier aanleren… Zorg dat de hond voor je staat en hou een snoepje voor zijn neus, beweeg deze nu (buiten het bereik van de hond) over zijn neus tot boven zijn ogen. Vaak zal de hond hierdoor automatisch gaan zitten zodat hij bij het snoepje kan.

En zoals bij eerdere oefeningen: meteen de clicker gebruiken… Wacht hier niet te lang mee maar click meteen als de achterkant van de hond de grond raakt. En natuurlijk wordt de click weer gevolgd door het geven van het snoepje. Als je dit een paar keer doet zal de hond gaan snappen waardoor hij het snoepje heeft verdient. Zeker jonge pups staan vaak meteen na het krijgen van het snoepje weer op, dit is niet erg. Op het moment dat je clickt is de oefening namelijk afgelopen…

Wat doe je als de hond naar achteren loopt in plaats van te gaan zitten?

Dit zie je vaak bij volwassen honden, het beste is om je dan om te draaien en de hond een paar seconden te negeren voordat je het weer probeert. Net zolang tot het wel goed gaat.

Moet ik ook het commando ‘zit’ gebruiken?

Het commando zit kun je gaan gebruiken op het moment dat de hond op de juiste manier gaat zitten. Je doet dit niet direct in het begin omdat de hond dan verkeerd gedrag met het commando associeert.

Voordat je het commando gebruikt kun je wel handgebaren leren, deze zijn namelijk makkelijker aan te leren dan verbale commando’s.

Mijn ervaring is dat de hond leren liggen makkelijker gaat dan de hond leren zitten. Kijk wel even wat jouw hond makkelijker vindt: eerst gaan zitten en dan liggen of staan en dan direct gaan liggen. De voorkeur per hond verschilt, al vinden de meesten eerst zitten, en dan liggen, het makkelijkste.

Zelf heb ik honden van andere mensen getraind welke ‘lig’ binnen 3 minuten begrepen, zonder het ooit eerder gedaan te hebben. Hierbij snappen ze nog net niet het verbale commando maar begrijpen ze wel al de handgebaren. Raak niet teleurgesteld als het niet direct lukt, zo heb ik weleens een volwassen hond getraind welke 3 sessie’s van een half uur nodig had om het te leren. Het is dan extra belangrijk om niet gefrustreerd te raken.

Laten we beginnen!

Ga net als bij de zit-oefening weer recht voor de hond staan of zitten. Hou het snoepje voor de neus van de hond en zodra deze zijn aandacht op het snoepje heeft gericht beweeg je het snoepje recht naar beneden.

Nu hou je het snoepje tussen de tenen op de grond, waardoor de meeste honden automatisch gaan liggen… En dat betekend natuurlijk: clicken en belonen met een snoepje!

Het is dus een heel makkelijke oefening, en een goede eerste clickertraining. Let er wel op dat je het snoepje niet te ver bij de hond vandaan houdt; deze zal dan naar het snoepje toe kruipen of lopen.

Nu de hond deze basisoefeningen van de clickertraining kent, zul je veel moeten oefenen om de basis nog verder te verbeteren. Zelf doorloop ik met elke hond die een nieuwe oefening leert de volgende stappen:

1. Veel oefenen om de basis te verbeteren, maar hou de trainingssessies kort!
2. Handgebaren perfectioneren, hierbij leer je de hond de commando’s uit te voeren door enkel handgebaren te gebruiken.
3. Stemcommando’s perfectioneren, in combinatie met de handgebaren zal de hond snel snappen welke woorden bij welke oefening horen. Nu kun je stapsgewijs proberen de oefening te laten uitvoeren met alleen een stemcommando.

Je hoeft niet te wachten met het aanleren van nieuwe oefeningen tot de hond de oefening op stemcommando kan, omdat dit vaak veel oefening kost.

Daarom kun je vaak beter nieuwe oefeningen aanleren, en in de weken/maanden erna de hond aanleren de oefeningen op stem te doen.

Heb je al een heuptas om de hond te belonen? In de heuptas doe je de trainingssnoepjes zodat je altijd snel en makkelijk bij de beloning kan. Dit is belangrijk, omdat je zo snel mogelijk na het clicken de hond wilt belonen. Als je dan nog moet beginnen met snoepjes uit je zak te halen, ben je al te laat.

En als je altijd snoepjes in je hand hebt, dwaalt de aandacht van de hond hier al snel naar toe. Mijn ervaring is dat heuptassen welke je makkelijk schoon kunt maken het beste zijn, want als je worstjes in de heuptas doet, wil je dit achteraf goed kunnen reinigen.

Nadat de puppy heeft geleerd om te liggen, is het tijd om deze te leren plat te liggen. De eerste stap is om de hond weer te laten liggen. Vervolgens pak je een snoepje in je hand, en breng je deze voorzichtig naar het schouderblad van de hond.

De meeste honden proberen nu het snoepje uit je handen te pakken, en beginnen al half op hun zijkant te liggen. Het is voor een hond spannend om meteen plat te liggen, dus in het begin is het al voldoende al de hond op één kant begint te leunen.

Gebruik de clicker en geef de hond een beloning. Na een tijdje zul je merken dat je het snoepje steeds verder richting de rug van de hond kunt houden, waarna deze automatisch op zijn zij zal rollen.

Pas als de hond dit volledig onder de knie heeft, kun je de volgende stap uitvoeren:

De hond ligt namelijk wel op zijn zij, maar heeft zijn hoofd nog van de grond (richting het snoepje waarschijnlijk :) ) Laat de hond eerst weer plat liggen, met een snoepje welke je in je handpalm hebt. Vervolgens beweeg je de hand met het snoepje naar de vloer en vervolgens recht voor de hond, zodat deze (terwijl de hond nog plat ligt) zijn kop langs de vloer moet strekken om bij het snoepje te komen.

Als de hond dit onder de knie heeft, is het tijd voor de volgende stap: Nu is het doel om de hond plat te laten blijven, met zijn hoofd op de grond. Dit doe je door de hond wederom zijn hoofd te laten strekken op de grond, maar nu de beloning pas na een aantal seconden te geven.

Bouw dit op, zodat de hond 10-20 seconden stil kan liggen voor hij het snoepje krijgt. Vervolgens kun je op gaan bouwen om telkens een stapje verder van de hond te gaan. Beloon de hond alleen als deze stil blijft liggen. Staat de hond op? Begin dan gewoon opnieuw! Na genoeg oefening blijft de hond stil op de grond liggen, terwijl jij weg kunt lopen.

Wij voegen regelmatig nieuwe oefeningen toe, wil je hier van op de hoogte blijven, schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Laat hieronder een bericht achter als je vragen hebt, of als je zelf nog een leuke oefening hebt gevonden. Andere handige oefeningen om de hond te leren zijn:

De hond leren niet aan de lijn te trekken.

De hond leren loslopen.

Hondentraning: de 15 beste tips